Leon Berenson (ur. 27 lipca 1882 w Warszawie, zm. 22 kwietnia 1941 tamże) – polski prawnik żydowskiego pochodzenia, obrońca w licznych procesach politycznych PPS-u, członek loży wolnomularskiej w Warszawie w czasach II Rzeczypospolitej.

Odbył studia prawnicze na Sorbonie. Później praktykował u Stanisława Patka. W latach 1905-1908 bronił przed rosyjskimi sądami rewolucjonistów z PPS i SDKPiL. Wśród nich m.in. Józefa Montwiłł-Mireckiego i Henryka Barona, którzy zostali skazani na śmierć i powieszeni w warszawskiej cytadeli, a także Feliksa Dzierżyńskiego. W latach 1907-1910 należał do grona rady obrony politycznej. Od 1905 członek Koła Obrońców Politycznych i jego aktywny uczestnik.

Był jednym z całego zespołu młodych adwokatów pod kierownictwem Stanisława Patka, występujących bezinteresownie w procesach politycznych. Oprócz Berensona w Kole Obrońców Politycznych i wokół niego skupiło się grono przyszłych luminarzy polskiej palestry w okresie międzywojennym, takich jak Eugeniusz Śmiarowski, Kazimierz Sterling, W. Szumański, H. Landy, Stanisław Rundo, Emil Stanisław Rappaport, Wacław Makowski, Bronisław Sobolewski i Jerzy Skokowski.

W 1915 został członkiem Rady Miejskiej Warszawy. Był pracownikiem Komisji do Spraw Więziennych Tymczasowej Rady Stanu.

W 1918 przebywając w Moskwie pod rządami bolszewików skutecznie interweniował u ówczesnego szefa Czeki, swego byłego klienta, Feliksa Dzierżyńskiego, m in. doprowadzając do uwolnienia aresztowanego Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego. Po rozpadzie małżeństwa Berensonów Bronisława Berenson została żoną Wieniawy, któremu urodziła córkę.

W latach 1920-1923 pełnił funkcję radcy prawnego poselstwa polskiego w Waszyngtonie. Później pracował także w konsulacie polskim w Charkowie. W latach 1931-1933 obrońca Norberta Barlickiego i Adama Pragiera w procesie brzeskim. W 1937 związał się ze Stronnictwem Demokratycznym.

Wybuch II wojny światowej zastał go w Warszawie. Pomimo oferowanej mu pomocy zrezygnował z ucieczki i ukrycia. Na rozkaz władz okupacyjnych został przesiedlony do warszawskiego getta, gdzie zamieszkał w małym pokoju przy ulicy Ogrodowej. Odrzucił proponowaną mu funkcję komendanta Żydowskiej Służby Porządkowej w warszawskim getcie. Zmarł we śnie w nocy z 22 kwietnia na 23 kwietnia 1941. Pochowany w obecności bliskich na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 24, rząd 2).

Jego imieniem nazwano ulicę w dzielnicy Białołęka w Warszawie.

Wybrane publikacje:

  •     Ogólne zasady więziennictwa Warszawa 1917
  •     Wewnętrzna organizacya rad miejskich Warszawa ZMKP 1919
  •     Z sali śmierci. Wrażenia obrońcy politycznego Warszawa F. Hoesick 1929

2 maja 1923 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[5]. 5 listopada 1938 został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim.

– źródło: Wikipedia

Foto główne:
Opis obrazu: Obrońca oskarżonego Adama Pragiera adwokat Leon Berenson.
Data wydarzenia: 1931-10-26 – 1932-01-13
Autor: Binek Jan
Zespół: Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji
Sygnatura: 1-B-600-102
Archiwum NAC

Opis obrazu: Ogłoszenie wyroku przez przewodniczącego składu sędziowskiego Zygmunta Neumanna (stoi w środku). Obok niego widoczni sędziowie Józef Łaszkiewicz (stoi 1. z lewej) i Gustaw Lauter (stoi 3. z lewej). Z oskarżonych widoczni: Piotr Jagodziński, Józef Dzięgielewski, Dominik Trochimowicz, Józef Białkowski oraz adwokaci: Leon Berenson, Stanisław Benkel i Eugeniusz Śmiarowski.
Data wydarzenia: 1931-01-29 – 1931-02-16
Miejsce: Warszawa
Zespół: Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji
Sygnatura: 1-B-597-8
Archiwum NAC