Sławski Stanisław Konstanty (1881–1943), prawnik, doradca Komisarza Generalnego RP w Wolnym Mieście Gdańsku, wiceprzewodniczący Polskiej Delegacji Rady Portu i Dróg Wodnych w Gdańsku. Ur. 11 XII w Poznaniu, był synem Stanisława i Konstancji z Ziołeckich (Ziółeckich), młodszym bratem Rogera (zob.).

Po ukończeniu w r. 1900 Gimnazjum im. św. Marii Magdaleny w Poznaniu Stawski studiował prawo na uniwersytetach: w Heidelbergu, gdzie w r. 1903 uzyskał tytuł doktora prawa, następnie w Paryżu, Monachium i Getyndze oraz nauki ekonomiczne na Akad. Handlowej w Kolonii. W r. 1906 złożył egzamin asesorski w Berlinie i podjął pracę w charakterze adwokata w Bydgoszczy. Następnie pracował w Poznaniu w kancelarii adwokackiej (wspólnie z Władysławem Seydą) oraz w sądzie apelacyjnym. Opublikował pracę pt. O statucie Lutka „de anno gratiae” („Roczn. Tow. Przyjaciół Nauk Pozn.” T. 36: 1911). W r. 1918 Stawski powołany został na członka rady nadzorczej i komisji rewizyjnej Banku Związku Spółek Zarobkowych w Poznaniu. W powstaniu wielkopolskim 1918/19 r. uczestniczył w stopniu pułkownika; na polecenie władz byłej Dzielnicy Pruskiej zorganizował sądownictwo wojskowe w Wielkopolsce. We wrześniu 1919 przeszedł do rezerwy i został szefem sekcji w Dep. Sprawiedliwości Min. byłej Dzielnicy Pruskiej. Pod koniec r. 1919 mianowany został członkiem komisji kodyfikacyjnej RP.

Na początku r. 1920 Stawskiego powołano na stanowisko Delegata Min. byłej Dzielnicy Pruskiej do Komisariatu Generalnego RP w Wolnym Mieście Gdańsku (WMG). Jesienią t.r. uczestniczył jako delegat Min. Spraw Zagranicznych (MSZ) w rokowaniach w Paryżu nad konwencją polsko-gdańską precyzującą status prawno-polityczny WMG. Pod koniec r. 1920 mianowany został członkiem, a następnie wiceprzewodniczącym Polskiej Delegacji w Radzie Portu i Dróg Wodnych w WMG. W Radzie Portu był autorem wielu postulatów Polskiej Delegacji w sprawach organizacyjnych, m. in. opracował projekt regulaminu funkcjonowania Rady, który, mimo że nie został przyjęty, regulował jednak w praktyce zasady jej działania. Stawski był doradcą Komisarza Generalnego RP w Gdańsku i doradcą w sprawach kościelnych najpoważniejszej organizacji polonijnej – Gminy Polskiej. W r. 1923 został powołany przez MSZ jako ekspert ds. Rady Portu na rokowania w Genewie. W WMG rozwijał szeroką działalność społeczną, m. in. jako prezes (1922–5) Polskiego Klubu Wioślarskiego; przyznano mu w r. 1924 godność członka honorowego, a później prezesa honorowego Klubu. W r. 1924 odbył dłuższą podróż do Algieru, o której napisał wiele artykułów do prasy hiszpańskiej. Stawski opublikował m. in. prace: Dostęp Polski do morza a interesy Prus Wschodnich (Gd. 1925), Gdańsk, Polska a Niemcy (P. 1926). Pierwsza z tych książek ukazała się również w języku niemieckim, angielskim, francuskim i włoskim. W wersji angielskiej poprzedzona została wstępem Aleksandra Skrzyńskiego, ministra spraw zagranicznych Polski (London 1925), a w języku francuskim – wstępem historyka francuskiego G. Lacour-Gayeta (Paris 1925).

Pod koniec r. 1925 Stawski opuścił Gdańsk i powrócił do Poznania, gdzie otworzył kancelarię adwokacką, wspólnie z bratem Janem. Z Gdańskiem utrzymywał nadal kontakt, pełniąc do r. 1931 funkcję nieurzędującego członka Rady Portu. Był prezesem poznańskiego oddziału Ligi Morskiej i Kolonialnej. Działał w Poznańskim Tow. Przyjaciół Nauk, którego był członkiem już przed r. 1917. Miał także wykłady z dziedziny prawa dla studentów Uniw. Pozn. Jako adwokat doprowadził do pozytywnego dla Polski załatwienia sporu z towarzystwem z ograniczoną odpowiedzialnością «Piecza» o własność Szpitala Maltańskiego w Rybniku na Śląsku (1930). Na temat ten Stawski napisał pracę pt. Spór o własność Szpitala Maltańskiego («Szpitala Juliusza») w Rybniku (Górny Śląsk) (P. 1930). W uznaniu za załatwienie tej sprawy otrzymał w r. 1936 godność kawalera maltańskiego i krzyż magistralny. Wcześniej był już obdarzony godnością szambelana honorowego papieskiego. W l. 1927–39 sprawował obowiązki konsula honorowego Grecji w Poznaniu.

W czasie okupacji niemieckiej Stawski został wysiedlony z Poznania do Generalnego Gubernatorstwa. Zamieszkał w Radomiu i pracował tam jako urzędnik. W dn. 11 XI 1942 został aresztowany przez Niemców i osadzony w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. Zmarł tam z wyczerpania i głodu 9 III 1943. Był odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Polonia Restituta (1932) i greckim Orderem Feniksa.

 

źródło